Heeft mijn muur een spouw? Zo meet je het, en dit kun je dan doen

Een buitenmuur van 20 cm of dunner heeft meestal geen spouw. Is hij dikker dan 20 cm, dan is het waarschijnlijk een spouwmuur.^MC Zonder spouw kun je de muur niet laten vullen. Je isoleert dan aan de buitenkant of zet binnen een voorzetwand, en je laat altijd eerst een expert naar vocht kijken.

De eerste vraag bij muurisolatie is niet welk materiaal of welke kant. De eerste vraag is: zit er een holle ruimte in je muur? Die ruimte heet de spouw. Is hij er, dan is spouwmuurisolatie meestal de goedkoopste stap. Is hij er niet, dan heb je een massieve muur en blijven er twee wegen over. In dit artikel lees je hoe je dat zelf nagaat, in een kwartier en met twee latjes.

Wat je bouwjaar al zegt

Vanaf ongeveer 1920 werden steeds meer huizen met een spouwmuur gebouwd.^MC Huizen van na 2000 hebben een spouw die al bij de bouw geïsoleerd is.^MC Woningen van voor 1920 hebben vaak enkelsteens muren.^MC

Het bouwjaar is een aanwijzing, geen bewijs. Een jaren-30-woning kan een spouw hebben, maar ook niet. Een oude woning kan bij een verbouwing een extra wand hebben gekregen. En binnen één huis kan het verschillen: een uitbouw uit de jaren 80 heeft vaak wel een spouw, terwijl de voorgevel uit 1910 massief is. Meet daarom zelf, per gevel.

Zo meet je de dikte van je muur

Je hebt twee latjes nodig, een rolmaat en iemand die even helpt. Meet bij een raam of een deur, want daar kun je bij de binnen- en de buitenkant tegelijk.^MC

1. Open een raam of een buitendeur.
2. Leg een lat plat tegen de binnenkant van de muur, naast het kozijn.
3. Laat iemand een tweede lat tegen de buitenkant van de muur houden, recht tegenover de eerste.
4. Meet de afstand tussen de twee latten. Dat is de dikte van je muur.
5. Doe hetzelfde bij een raam in een andere gevel. Voor- en achtergevel kunnen verschillen.

Meet niet over de vensterbank of het kozijn heen. Je wilt de muur zelf, inclusief stucwerk of tegels aan de binnenkant.

Wat de maat betekent

Kijk ook naar het metselwerk

De maat zegt niet alles. Kijk daarom ook naar de stenen in je gevel. Zie je korte en lange stenen door elkaar, en is de muur ongeveer 20 cm dik? Dan heb je een steensmuur zonder spouw.^MC De korte stenen zijn koppen: stenen die dwars in de muur liggen en de twee helften aan elkaar binden. Waar koppen zitten, kan geen spouw zitten.

Zie je alleen lange stenen, dan heb je een halfsteensmuur aan de buitenkant. Daarachter kan een spouw zitten.^MC Dan beslist de dikte. Is de muur dikker dan 10 cm maar dunner dan 20 cm, dan heb je waarschijnlijk een halfsteensmuur zonder spouw, en komt de extra dikte mogelijk van een bestaande voorzetwand.^MC

Niet elke gevel is hetzelfde

Meet je verschillende maten in voor- en achtergevel, dan heeft je huis waarschijnlijk muren uit verschillende tijden. Dat is normaal bij oude huizen met een aanbouw of een latere keuken. Het betekent ook dat je per gevel kunt kiezen. De voorgevel blijft dan bijvoorbeeld zoals hij is, terwijl de achtergevel aan de buitenkant wordt geïsoleerd. Soms is dat ook de enige mogelijkheid: bij isoleren aan de buitenkant mag soms alleen de achter- en zijgevel.^MC Voor de kamers aan de voorkant blijft dan de voorzetwand over.

Toch een spouw? Check of hij al gevuld is

Meet je meer dan 20 cm, dan heb je waarschijnlijk een spouwmuur.^MC Dan is de vraag of er al isolatie in zit. Bij een al geïsoleerde spouw kan extra isolatie aan de binnenkant in sommige gevallen juist vochtproblemen geven.^MC Milieu Centraal beschrijft een eenvoudige check: steek een breinaald in een open stootvoeg of ventilatiegat. Stoot je meteen op steen, dan zit er geen isolatie. Voel je weerstand en kun je daarna verder duwen, dan zit er wel isolatie.^MC Vind je geen open voegen, vraag dan een gespecialiseerd bedrijf om te kijken.

Heb je een lege spouw, dan is deze site niet je eerste stop. Spouwmuurisolatie is goedkoper en eenvoudiger dan gevelisolatie. Wat daarbij komt kijken, lees je op spouwmuurisolatiegids.nl.

Geen spouw: twee wegen

Heeft je muur geen spouw, dan heb je twee mogelijkheden.

• Buitenkant. De gevel krijgt een nieuwe laag isolatie met een afwerking erop: steenstrips, stucwerk of bekleding. Milieu Centraal rekent met 17 cm isolatie en Rd 4,5.^MC Je houdt je ruimte binnen, maar je gevel verandert en je hebt een vergunning nodig.^MC Meer in buitengevelisolatie.
• Binnenkant. Een voorzetwand: isolatie en een afwerking tegen de binnenkant van de buitenmuur. Je verliest 10 tot 15 cm ruimte.^MC Je kunt per kamer werken. Meer in de gids binnenkant.

Bij muren zonder spouw is het risico op vochtproblemen altijd groter dan bij muren met een spouw. Er zijn veel eigenschappen van de muur die dat risico bepalen, en die kan een expert het beste beoordelen.^MC Die kan je ook zeggen of je een deel van de klus zelf kunt doen. Wat de expert precies bekijkt, staat in voorzetwand en vocht.

Waarom een massieve muur meer oplevert

Een muur zonder spouw laat meer warmte door dan een spouwmuur. Daarom levert isoleren bij zo'n muur ook meer op. Milieu Centraal rekent voor isoleren aan de buitenkant met een woning met een spouwmuur, en schrijft dat de besparing bij enkelsteens muren ongeveer 40% hoger is.^MC Wat dat in euro's betekent, lees je in wat kost gevelisolatie.

Een volgorde die werkt

1. Meet de muurdikte bij een raam in elke gevel en kijk naar het metselwerk.
2. Kijk binnen naar vochtplekken, loslatend stucwerk en zwarte schimmel. De oorzaak van vocht moet altijd eerst worden opgelost.^MC
3. Ga na of er houten balken op de buitenmuur rusten. Dan is zelf een voorzetwand plaatsen vaak niet verstandig.^MC
4. Kijk in het Omgevingsloket of je voor de buitenkant een vergunning nodig hebt.^OLO
5. Vraag een expert om de muur te beoordelen en kies dan pas de kant.

De gids binnen of buiten zet de twee wegen naast elkaar, met ruimte, kosten, besparing en vergunning.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn muur een spouw heeft?

Meet de dikte naast een raam of deur. Is de muur 20 cm of dunner, dan heeft hij meestal geen spouw. Dikker dan 20 cm is waarschijnlijk een spouwmuur (Milieu Centraal).

Vanaf welk bouwjaar hebben huizen een spouw?

Vanaf ongeveer 1920 werden steeds meer huizen met een spouwmuur gebouwd. Huizen van na 2000 hebben een geïsoleerde spouw (Milieu Centraal).

Wat is een steensmuur?

Een muur van ongeveer 20 cm met korte en lange stenen in het metselwerk. Die heeft geen spouw (Milieu Centraal).

Wat kan ik doen als er geen spouw is?

Isoleren aan de buitenkant of een voorzetwand aan de binnenkant. Bij een muur zonder spouw laat je altijd eerst een expert kijken, omdat het risico op vocht groter is (Milieu Centraal).