Buitengevelisolatie: opbouw, afwerking, vergunning en de details

Bij buitengevelisolatie komt er een laag isolatie op de buitenkant van je gevel, met een nieuwe afwerking erop. Milieu Centraal rekent met 17 cm isolatie, Rd 4,5, waarmee de muur op Rc 5 komt.^MC Je hebt een vergunning van de gemeente nodig, en soms mag alleen de achter- en zijgevel.^MC

Voor een muur zonder spouw is de buitenkant de grondigste oplossing. De hele muur komt aan de warme kant van de isolatie te liggen. Je houdt binnen al je ruimte en je kunt in huis blijven wonen terwijl er gewerkt wordt. Daar staat tegenover dat je gevel er anders uit gaat zien, dat het een grote klus is en dat de gemeente mee moet beslissen. In dit artikel lees je hoe het werkt en wat je vooraf regelt.

Hoe de nieuwe gevel is opgebouwd

Van binnen naar buiten ziet een geïsoleerde gevel er zo uit:

1. De bestaande muur. Die blijft staan. Hij moet droog en stevig zijn.
2. De isolatie. Platen die op de muur worden gelijmd en vaak ook geschroefd of gepluggd. Milieu Centraal rekent met 17 cm en Rd 4,5.^MC Voor de ISDE moet het materiaal minstens Rd 3,5 halen.^RVO
3. De afwerking. Steenstrips, stucwerk of gevelbekleding. Die bepaalt hoe je huis eruitziet en hoeveel onderhoud het vraagt.^MC

Door de isolatie wordt je muur ongeveer 17 cm dikker aan de buitenkant. Dat heeft gevolgen voor de dakrand, de vensterbanken, de regenpijpen en de aansluiting op je buren. Daarover verderop meer.

Steenstrips, stucwerk of bekleding

Kies je afwerking niet alleen op prijs en onderhoud. Welke afwerking past bij het straatbeeld, beoordeelt je gemeente bij de vergunning. Vraag dat na voordat je offertes laat maken, zodat je niet twee keer hoeft te rekenen.

De vergunning

Voor buitengevelisolatie heb je een vergunning van de gemeente nodig. Die vraag je aan via het Omgevingsloket. Bij rijtjeshuizen, 2-onder-1-kapwoningen, monumenten en beschermde stadsgezichten is het niet altijd toegestaan. Soms mag alleen de achter- en de zijgevel.^MC

Begin met de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Daar vul je je adres en je plan in en zie je of je een vergunning moet aanvragen.^OLO Neem ook contact op met je gemeente, want die kan eigen regels hebben voor gevels in jouw straat. Geldt de reguliere procedure, dan beslist de gemeente normaal binnen 8 weken. Die termijn mag één keer met maximaal 6 weken worden verlengd.^IPLO Reken dus op twee tot drie maanden voordat je kunt beginnen.

Woon je in een rijtjeshuis, praat dan ook met je buren. Je gevel komt naar voren ten opzichte van die van hen. Op de grens heb je een nette afwerking nodig, en soms is het slim om samen te isoleren. Dan loopt de gevel door en deel je de steiger.

Dakrand, kozijnen en regenpijpen

De lastigste plekken zijn de randen. Daar moet de isolatie aansluiten op iets dat al bestaat.

• Kozijnen. Die kunnen meestal blijven zitten. Rond de kozijnen gebruikt het bedrijf speciale dunnere strips, zodat het raam niet diep in een gat komt te liggen.^MC Je vensterbanken buiten worden wel langer.
• Dakrand. Ook hier zijn speciale dunnere strips nodig voor een goede aansluiting.^MC Soms moet de goot of de overstek worden aangepast, omdat de gevel naar buiten komt.
• Regenpijpen, lampen en meterkastkastjes. Alles wat aan de gevel hangt, moet eraf en komt terug op de nieuwe afwerking.
• Ventilatieroosters. Die moeten blijven werken. Je huis mag niet potdicht worden: blijf altijd ventileren.^MC

Vraag in de offerte precies hoe het bedrijf deze punten oplost. Bij een gevel zijn de randen vaak de plek waar het verschil tussen twee offertes zit.

Eerst vocht oplossen

Heeft je muur last van vochtdoorslag, dan moet je eerst weten waar het vandaan komt. Vocht kan komen door lekkende goten, door vocht dat uit de grond optrekt of door te weinig ventilatie. Los je dat niet eerst op, dan kan het na het isoleren erger worden.^MC Laat dus vóór de offerte een vakman naar je goten, je voegwerk en je kruipruimte kijken.

Vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen

In oude gevels nestelen soms beschermde dieren: vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. Bij vleermuizen kan een eDNA-test door een gecertificeerd bedrijf nodig zijn. Werk bij voorkeur buiten het broedseizoen, van september tot en met februari.^MC Ook in een borstwering kunnen dieren zitten; daarvoor gelden regels en is een vergunning nodig.^MC Plan dit vroeg. Een onderzoek dat pas na de vergunning begint, kan je planning maanden uitstellen.

Een goed moment

Buitengevelisolatie is een klus voor tientallen jaren. De meeste isolatiematerialen gaan 75 tot 100 jaar mee als ze goed zijn aangebracht.^MC Kies daarom een moment waarop je gevel toch aandacht nodig heeft. Denk aan voegwerk dat opnieuw moet, een gevel die geschilderd moet worden, of kozijnen die je wilt vervangen. Dan deel je de steiger en de voorbereiding met werk dat er toch al aankwam. Ga je ook het dak isoleren, plan dan beide binnen 24 maanden: dan verdubbelt de ISDE per m².^RVO

Wat het kost en oplevert

Volgens Milieu Centraal kost het €10.000 bij een tussenwoning en €23.000 bij een hoekwoning. Daar gaat de subsidie nog vanaf.^MC Een hoekwoning bespaart daarmee 530 m³ gas, €750 per jaar, bij een spouwmuurwoning. Bij enkelsteens muren is de besparing ongeveer 40% hoger.^MC Alle bedragen per woningtype en per m² staan in wat kost gevelisolatie. De ISDE geeft €20,25 per m²; zie subsidie voor gevelisolatie.^RVO

Stappenplan

1. Meet of je muur een spouw heeft. Zo niet, lees heeft mijn muur een spouw.
2. Laat vocht, goten en voegwerk nakijken en los problemen eerst op.
3. Doe de vergunningcheck en bel je gemeente over de afwerking.^OLO
4. Laat nagaan of er beschermde dieren in de gevel zitten.
5. Vraag bij minstens 2 bedrijven een offerte, met Rd, dikte, afwerking, dakrand en kozijnen erin.^MC
6. Vraag de vergunning aan en plan het werk buiten het broedseizoen.
7. Laat tijdens het werk een foto maken voor je subsidieaanvraag.^RVO

Kan de buitenkant bij jou niet, bijvoorbeeld omdat de voorgevel niet mag veranderen? Dan blijft de binnenkant over. Zie de gids binnenkant.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig voor buitengevelisolatie?

Ja, van de gemeente, aan te vragen via het Omgevingsloket. Bij rijtjeshuizen, 2-onder-1-kapwoningen, monumenten en beschermde stadsgezichten mag het niet altijd; soms alleen aan de achter- en zijgevel (Milieu Centraal).

Hoe dik wordt de isolatie?

Milieu Centraal rekent met 17 cm isolatie, Rd 4,5. De muur komt dan op Rc 5.

Moeten mijn kozijnen eruit?

Meestal niet. Met speciale dunnere strips sluit de isolatie aan op de kozijnen. Ook de dakrand vraagt zulke strips (Milieu Centraal).

Welke afwerking kan ik kiezen?

Steenstrips, stucwerk (sierpleister) of gevelbekleding van hout, kunststof of cementplaten. Steenstrips en kunststof vragen weinig onderhoud (Milieu Centraal).